اتوبوس ایرانی پنجاه و دو ساله شد

سيستم حمل ونقل ايران همگام با بسياري از كشورهاي مترقي دنيا شكل گرفت اما متمركز آن در شهر تهران بود. تاریخچه اتوبوس در ایران را همراه با پایانه ها مرور کنید.

اتوبوس ایرانی

اولين اتوبوس در ايران توسط يک تاجر بلژيکي در شهر رشت به کار گرفته شد، اما به مرور زمان و با توجه به ميزان کرايه، سودآوري و زير ساخت هاي حمل و نقل توجيه اقتصادي آن رد شد و به همين دليل اتوبوس به کار گرفته شده به يکي از تجار ايراني به نام (معين التجار) فروخته شد.

او نيز پس از انقلاب مشروطه اتوبوس خود را به تهران آورد و با کرايه هر نفر 3 شاهي مشغول به فعاليت شد که به مرور زمان تقاضا براي استفاده از اين خودرو بيشتر از قبل شد و پس از چند سال با ورود چند اتوبوس توسط تجار مختلف به شهر رونق زيادي در جابه جايي مسافر شکل گرفت.

با ورود خودروها به ناوگان حمل و نقل بين شهري گاراژها عهدار برقراري سفرها شدند. با افزايش جمعيت شهرها ودر نتيجه تقاضاي روز افزون سفر،گاراژها پذيراي مراجعين بيشتري شدند و حمل و نقل بين شهري به تدريج به صورت يك معضل شهري ، به ويژه براي شهرهاي بزرگ درآمد. از اين رو مسئولان امر، به فكر ساماندهي حمل ونقل مسافر در شهرها افتادند.

همچنین اغلب اتوبوس هاي شاغل با توجه به مسافت طي شده از اروپا تا مقصد به کارگيري در ايران، بعد مسافت و زمان حمل، مستهلک بودند و به دلیل افزايش تقاضاي مسافر جهت جابه جايي با سرويس هاي عمومي به خصوص اتوبوس ها و محدوديت در افزايش تعداد اتوبوس، تعادل ناوگان و حجم مسافر تا حد زيادي به هم خورد و در نهايت باعث شد که اتوبوس ها ساعت هاي زيادي در خطوط مشغول به کار شوند که بي اعتنايي رانندگان نسبت به سرويس هاي عمومي و توجه به مسائل فني اتوبوس ها از عواقب اين کار بود که در نهايت باعث پايه گذاري صنعت اتومبيل سازي در ايران شد.

در زمان صدارت وثوق الدوله در سال 1298 با توجه به افزايش نارضايتي مردم از نحوه جابه جايي مسافر، دولتمردان بر آن شدند تا با ايجاد يک اداره به سازماندهي و نظم بخشيدن به حمل و نقل شهري بپردازند که پس از مدتي بحث و تفحص اين اداره در بلديه (شهرداري) پايه گذاري شد. شهرداري موظف شد قوانيني وضع کند تا تسهيلات لازم را براي مسافران ايجاد کند که اين قوانين شامل ميزان کرايه، زمان کار ناوگان، تثبيت خطوط و آيين نامه انضباطي بود.

در اولين گام شهرداري تمام اتوبوس ها را موظف به دريافت پلاک شناسايي خودرو نمود در سال 1320 اتوبوس هاي «زايس» روسي وارد ايران شدند و در سال 1331 دولت آقاي سهيلي اجازه فعاليت شرکت هاي خصوصي حمل و نقل را صادر کرد.

در سال 1348 نيز اولين اتوبوس دو طبقه در ايران مونتاژ شد و به ناوگان عمومي پيوست.

فكر تأسيس پايانه ها در ايران به سبك ترمينالهاي مدرن ابتداً در سال 1328مطرح گشت، ليكن اجراي اولين طرح پايانه ها دركشور، سالها بطول انجاميد،در سال 1353شهرداري تهران طرح ساختمان ايستگاه بزرگ اتوبوسراني را در حوالي ميدان توپخانه مطرح ولي با مشخص نبودن مرجع قانوني براي سرپرستي و ساماندهي خدمات اين حوزه، اين امرسبب بروز برخي معضلات شده بود تا آنكه سرانجام احداث اولين پايانه مسافربري در سال 54 در اراضي خزانه تهران آغاز و درسال 58 تكميل گرديد.

باپيروزي انقلاب اسلامي لايحه قانوني احداث ترمينالهاي مسافربري وممنوعيت تردداتومبيلهاي مسافري بين شهري در داخل شهر تهران در ارديبهشت ماه سال 1359به تصويب شوراي انقلاب رسيد. اين لايحه شهرداري تهران را موظف كردتا علاوه بر بهره برداري از پايانه موجود(پايانه جنوب)به تدريج نسبت به احداث پايانه هاي جديد و متناسب با نيازهاي شهر در نقاط مختلف تهران و با استفاده از اعتبارات عمومي كشور اقدام نمايد.

در تيرماه سال 1359، اولين پايانه مسافربري در تهران ، با عنوان ترمينال خزانه (جنوب)، به طور رسمي فعاليت خود را آغاز كرد و به تدريج در طي سالهاي بعد از آن، پايانه غرب و پس از آن پايانه هاي شرق و بيهقي در تهران، تأسيس شده و هم زمان در ديگر شهرهاي بزرگ كشور نيز، احداث پايانه هاي بين شهري مورد توجه واقع گشت. به اين ترتيب پايانه ها بعنوان بخش جدا ناپذير از ناوگان حمل و نقل برون شهري، مطرح شدند.

در اسفند ماه سال 1372براي ساماندهي فعاليتهاو خدمات پايانه هاي مسافربري، لايحه قانوني احداث پايانه هاي مسافربري و ممنوعيت تردد خودروهاي مسافربري برون شهري در داخل شهر تهران اصلاح و بموجب آن مالكيت و مديريت تأسيسات پايانه هاي مسافربري شهرداريها و وصول عوارض مربوط به حمل مسافربرعهده شهرداريها و بهره برداري و سياست گذاري و تعيين نرخ در امر مسافربري برون شهري و نظارت بر كيفيت عرضه خدمات در شركتهاي مسافربري برعهده وزارت راه و ترابري قرار گرفت و همچنين شهرداريها موظف شدند در شهرهاي بيش از پنجاه هزار نفر جمعيت پايانه هاي مسافربري برون شهري احداث نمايند.

امروزه عليرغم گسترش شبكه هاي حمل و نقل از ميان انواع جابجائي مسافر در كشور(جاده اي ، ريلي وهوايي) بيش از 90% اين جابجايي توسط جاده ها صورت گرفته و بر همين اساس ضرورت توجه به وضعيت ارائه خدمات در اين بخش آشكار ميگردد.

 پایانه ها -11-10-1395

جستجوی بلیط اتوبوس

بر چسب ها :
اولین اتوبوس ایرانیاولین اتوبوس در ایرانقدیمی ترین اتوبوس ایراناتوبوس ایرانی